fbpx Skip to main content

Praca z żywicą epoksydową na pewno może być bardzo satysfakcjonująca, ale przede wszystkim bezpieczna. Poważne problemy zdrowotne związane ze stosowaniem żywic epoksydowych są rzadkością. Większość problemów zdrowotnych związanych z żywicami epoksydowymi jest niewielka, ale mogą one powodować dyskomfort i zmniejszać korzyści z pracy z nimi. Na szczęście problemom tym można zapobiec.

Jako użytkownik żywic epoksydowych, twoim jednym z podstawowych obowiązków powinno być, zagwarantowanie sobie bezpiecznego miejsca pracy z tym materiałem. Obowiązkowo na start musisz mieć, rękawiczki, okulary czy maskę – i to na niej nie powinno się oszczędzać. Ten przewodnik omawia zagrożenia dla zdrowia związane z pracą z żywicą i niektóre towarzyszące zagrożenia w warsztacie. Co ważniejsze, oferuje zdroworozsądkowe praktyki bezpieczeństwa, które pomogą zapobiec problemom zdrowotnym i zapewnić długie i bezpieczne użytkowanie żywicy epoksydowej.

Żywice epoksydowe, utwardzacze i wypełniacze składają się z wielu składników chemicznych o różnych proporcjach i różnej toksyczności. Na szczęście zawierają tylko niewielką część bardziej niebezpiecznych składników.

Niebezpieczne substancje przedostają się do organizmu w wyniku wchłonięcia przez skórę, wdychania lub spożycia.

Żywice i utwardzacze epoksydowe

Ryzyko kontaktu z żywicą, utwardzaczem i mieszanką epoksydową jest największe, gdy są one płynne. Podczas utwardzania żywicy epoksydowej składniki chemiczne reagują, tworząc ciało stałe, ale wtedy powstaje szkodliwy opar, którego najlepiej nie wdychać, nawet przez maski. Kontakt ze skórą jest najpowszechniejszym sposobem podrażnienia przez żywice i utwardzacze. Nawet niewielki kontakt ze skórą, jeśli jest powtarzany wystarczająco często, może powodować poważne problemy zdrowotne. 

Narażenie przez wdychanie oparów jest mało prawdopodobne, ponieważ produkty epoksydowe powoli odparowują. Jednak ryzyko wzrasta, gdy wentylacja jest niewystarczająca lub gdy produkty są podgrzewane lub wygrzewane Na przykład gdy zastosuje się złą żywice a grube odlewy, wtedy żywica się zaczyna gotować, przez co jest jeszcze więcej szkodliwych oparów.  Nie wymienimy tutaj wszystkich możliwych żywic, jak i  właściwości,  dlatego przed pierwszym rozlaniem żywicy… po prostu poczytaj o tej którą masz.

Bardzo rzadko dochodzi do spożycia żywicy epoksydowej, ale nie jest to wykluczone, gdy żywica, utwardzacz lub mieszanka epoksydów zanieczyszczają żywność, napoje lub powierzchnię do jedzenia. Dlatego  kategorycznie nie  spożywamy posiłków w „przerwie” od żywicy. 

Częściowo utwardzony pył 

Szlifowanie częściowo utwardzonej żywicy epoksydowej powoduje unoszenie się w powietrzu pyłu, co zwiększa ryzyko narażenia na kontakt ze skórą, wdychanie lub połknięcie. Chociaż epoksyd jest wystarczająco mocny, aby można go było przeszlifować w ciągu kilku pierwszych godzin, całkowicie utwardzi się  około 2 tygodni. Do tego czasu pył może zawierać niebezpieczne składniki. Nie lekceważ tego zagrożenia.  I Najlepiej niech ten epoksydowy projekt nie będzie blisko pomieszczeń w których najczęściej przebywasz.

Większość osób, u których wystąpią problemy zdrowotne, może nadal używać żywicy epoksydowej z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności.

Zapalenie skóry

Mniej niż 10% użytkowników żywic epoksydowych reaguje uczuleniem na żywice epoksydową lub utwardzacz. Najczęstszą reakcją jest kontaktowe zapalenie skóry. Zarówno żywica epoksydowa, jak i utwardzacz mogą powodować ostre zapalenie skóry. Dyskomfort może być silny, ale zwykle ustępuje po wstrzymaniu kontaktu z drażniącym roztworem żywic. Powtarzający się kontakt skóry z żywicami i utwardzaczami może również powodować przewlekłe zapalenie skóry które trwa dłużej. Częściowo utwardzony pył epoksydowy ze szlifowania, jeśli pozwoli się mu osadzić na skórze, może również prowadzić do poważnego zapalenia skóry.

Alergiczne zapalenie skóry (uczulenie)

Alergiczne zapalenie skóry jest poważniejszym problemem, ale prawdopodobnie zachoruje mniej niż 2% użytkowników żywic epoksydowych. Alergiczne zapalenie skóry jest spowodowane nadmierną reakcją organizmu na alergen. Uczulenie to stan alergiczny na substancję. Twój układ odpornościowy oraz stopień odporności na żywicę epoksydową wpływają na prawdopodobieństwo uczulenia. Jesteś również bardziej podatny, jeśli masz jasną karnację, byłeś już narażony na działanie innych substancji uczulających, masz katar sienny, inne alergie lub jesteś pod wpływem stresu.

Reakcje alergiczne na żywicę epoksydową mogą powodować podrażnienie skóry lub problemy z oddychaniem. Zwykle wygląda jak reakcja na trujący bluszcz i może obejmować obrzęk, swędzenie i zaczerwienienie oczu. Podobnie jak w przypadku trującego bluszczu, podrażnienie może być łagodne lub ciężkie, ostre lub przewlekłe. Wdychanie skoncentrowanych oparów epoksydu, jeśli jest wykonywane często lub przez długi czas, może podrażniać drogi oddechowe. 

Zapobieganie nawrotom jest trudne, ale nie niemożliwe. Powrót do pracy z żywicą epoksydową można  dopiero po ustąpieniu objawów i ściśle przestrzegać zalecanych procedur postępowania, aby zapobiec narażeniu. 

Poważne podrażnienia i oparzenia chemiczne

Oparzenia chemiczne rozwijają się stopniowo i najpierw powodują podrażnienie i lekki ból. Oparzenie może spowodować odbarwienie i lekkie blizny na skórze. Czas potrzebny do spowodowania przez utwardzacz oparzenia chemicznego zależy od obszaru kontaktu i stężenia utwardzacza.

Podrażnienie dróg oddechowych

Wdychanie silnie skoncentrowanych oparów epoksydu może podrażniać układ oddechowy i powodować uczulenie. W temperaturze pokojowej jest mało prawdopodobne, aby opary epoksydu były silnie stężone. Jeśli jednak jesteś już uczulony na żywicę epoksydową, narażenie na niskie stężenia oparów epoksydu może wywołać reakcję alergiczną. W cieplejszych temperaturach i w niewentylowanych pomieszczeniach poziom oparów epoksydu wzrasta.

Nigdy nie wdychaj pyłu szlifierskiego częściowo utwardzonej żywicy epoksydowej. Chemikalia epoksydowe pozostają aktywne do czasu ich utwardzenia. Szlifowanie żywicy epoksydowej przed jej całkowitym utwardzeniem może spowodować poważne problemy zdrowotne. Kiedy wdychasz te cząsteczki kurzu, zostają uwięzione w wyściółce śluzowej układu oddechowego. Materiał reaktywny może powodować poważne podrażnienie dróg oddechowych lub alergie dróg oddechowych.

Kiedy ciekła żywica epoksydowa wyparowuje (ten proces parowania przyspiesza przy słabej wentylacji i wysokich temperaturach), jego opary stają się wdychane. Inne respirabilne cząstki powstają poprzez szlifowanie częściowo utwardzonej żywicy epoksydowej. Żywica epoksydowa może być wystarczająco twarda do szlifowania po kilku godzinach, jednak może nie być całkowicie utwardzona do dwóch tygodni. Pył powstający podczas szlifowania tej żywicy epoksydowej zawiera niebezpieczne składniki. [Ref. 1 i 4]

Uszkodzenia dróg oddechowych

Wdychanie oparów epoksydu może wpływać na nos, gardło i płuca. Większość objawów związanych z wdychaniem epoksydu obejmuje stan zapalny, a zatem podrażnienie nosa, gardła i płuc. Powtarzające się i duże narażenie na te opary może powodować uczulenie i astmę.

Wdychanie pyłu z częściowo utwardzonej żywicy epoksydowej powoduje uwięzienie cząstek w błonie śluzowej układu oddechowego i może spowodować poważne problemy zdrowotne, tego pyłu nigdy nie należy wdychać.

Uczulenie na epoksyd i astma

W tym przypadku uczulenie jest stanem uczulenia na żywicę epoksydową. Uczulenie może wystąpić w dowolnym momencie, niezależnie od tego, ile razy lub jak długo byłeś narażony na działanie żywicy epoksydowej. Twoje szanse na uczulenie wzrosną, jeśli będziesz narażony na większą ilość oparów w niewentylowanym miejscu, ale nawet jeden kontakt z żywicą może prowadzić do reakcji alergicznej. Dlatego tak ważna jest ochrona prewencyjna w przypadku żywic epoksydowych. Po uczuleniu nawet niewielkie ilości substancji mogą wywołać reakcje alergiczne i praca z tym materiałem będzie coraz trudniejsza. Nie ma też konkretnego lekarstwa na uczulenie, tylko metody łagodzenia objawów. 

Uczulenie spowodowane działaniem drażniącym w miejscu pracy można sklasyfikować jako astmę zawodową , którą definiuje się jako „astmę, która jest spowodowana lub pogarszana przez oddychanie w miejscu pracy drażniącym, takim jak opary chemiczne, gazy lub pył. Podobnie jak inne rodzaje astmy, astma zawodowa może powodować objawy, takie jak ucisk w klatce piersiowej, świszczący oddech i duszność ”. Dwa z „zawodów wysokiego ryzyka” wywołujących astmę zawodową to między innymi osoby zajmujące się klejem oraz użytkownicy tworzyw sztucznych i żywic epoksydowych. 

Czy utwardzona żywica UV jest toksyczna?

Utwardzona żywica nie jest toksyczna, ponieważ jej fotopolimeryzacja jest już zakończona, a plastik staje się obojętny, oznacza to, że materiał żywiczny twardnieje i całkowicie zestala się, więc żadne toksyczne chemikalia nie mogą się już z niego wydostawać. Żadne opary ani LZO (lotne związki organiczne) nie mogą się z niej wydostawać i powodować zanieczyszczenie powietrza lub podrażnienie. Dzięki temu utwardzone żywice są bezpieczne dla oczu i płuc. W przeciwieństwie do żywic nieutwardzonych, utwardzone żywice nie powodują problemów z oddychaniem.

Czy utwardzona żywica jest bezpieczna dla skóry?

Nie ma się czym martwić, jeśli nie masz alergii. Możesz bez problemu używać biżuterii wykonanej z żywic, o ile jest w pełni utwardzona. Istnieje wiele modnych elementów do noszenia, w tym biżuteria i pierścionki, wykonane z żywic. Te dekoracje do noszenia mogą być w stałym kontakcie ze skórą bez żadnych problemów, o ile nie masz alergii i są w pełni utwardzone. Ale jeśli część żywiczna nie jest w pełni utwardzona lub masz alergie, może wystąpić podrażnienie skóry.

Czy możesz jeść z utwardzonej żywicy?

Nie wszystkie żywice posiadają odpowiednie atesty do bezpośredniego kontaktu z żywnością. Ale w większości całkowicie utwardzone żywice powinny być bezpieczne do spożycia, jeśli nie ma innego toksycznego lub niebezpiecznego dodatku. Niezależnie od tego nie należy jeść z żadnej płyty lub materiału żywicznego, jeśli nie jest on dopuszczony do bezpośredniego kontaktu z żywnością.

Zapobieganie nadmiernego kontaktu z żywicą epoksydową

Możesz od samego początku zapobiegać problemom zdrowotnym, ograniczając narażenie na niebezpieczne materiały. Oznacza to coś więcej niż tylko używanie masek, okularów i odzieży ochronnej.

Ogólne wytyczne

Rozważ następujące kroki, aby chronić się przed żywicą epoksydową lub jakimkolwiek innym niebezpiecznym produktem.

Krok 1 – Podejmuj świadome decyzje dotyczące używanych produktów. Użyj najmniej niebezpiecznego produktu. Często można znaleźć produkt o minimalnym zagrożeniu dla zdrowia, który jest odpowiedni lub nawet lepszy do pracy. Może to zmniejszyć lub wyeliminować źródło zagrożenia.

Krok 2 – Zainstaluj sprzęt lub stosuj procedury zapobiegające lub zmniejszające narażenie. Może to obejmować wentylację lub specjalistyczne przechowywanie materiałów niebezpiecznych. Skuteczna wentylacja może obejmować zarówno drogie, zaawansowane technologicznie systemy filtracji powietrza i wyciągów, jak i podstawowe wentylatory podłogowe lub okienne.  Specjalna szafka lub wydzielony obszar do przechowywania materiałów niebezpiecznych może pomóc zmniejszyć narażenie.

Krok 3 —Noś wyposażenie ochronne (gogle, okulary ochronne, rękawice, maski, odzież ochronną itp.) Odpowiednie do wykonywanej pracy. Zalecane minimum dla większości użytkowników żywic epoksydowych to rękawice, ochrona oczu i maska. Chroń się przed oparami epoksydu, używając maski z wkładem na opary organiczne.

Ograniczenie uczulenia na żywice epoksydowe i utwardzacze

1.Unikaj kontaktu z żywicą, utwardzaczami, mieszaną żywicą epoksydową i pyłem szlifierskim z częściowo utwardzonej żywicy epoksydowej. Podczas pracy z żywicami epoksydowymi należy nosić rękawice i odzież ochronną. Kremy ochronne do skóry zapewniają dodatkową ochronę. Żywica nie jest rozpuszczalna w wodzie – użyj bezwodnego środka do mycia skóry, aby usunąć ze skóry. Utwardzacz jest rozpuszczalny w wodzie – przemyj mydłem i ciepłą wodą, aby usunąć utwardzacz lub pył po szlifowaniu ze skóry. Jeśli wylejesz żywicę epoksydową na ubrania, natychmiast je zmień. Użyj środka do mycia skóry, aby usunąć wszelką żywicę epoksydową z siebie i swoich ubrań. Jeśli nie możesz go całkowicie usunąć z ubrania, najlepiej jest je wyrzucić. Jeśli jest to mieszanka epoksydowa, możesz ponownie założyć ubrania po całkowitym utwardzeniu żywicy epoksydowej. 

Przestań używać produktu, jeśli wystąpi reakcja. Wznów pracę dopiero po ustąpieniu objawów, zwykle po kilku dniach. Po wznowieniu pracy należy poprawić środki ostrożności, aby zapobiec narażeniu na działanie żywicy epoksydowej, jej oparów i pyłu po szlifowaniu. Jeśli problem nie ustąpi, przerwij stosowanie i skonsultuj się z lekarzem.

2. Chroń oczy przed kontaktem z żywicą, utwardzaczami, mieszaną żywicą epoksydową i pyłem po szlifowaniu, stosując odpowiednią ochronę oczu. Jeśli żywica dostanie się do oczu, natychmiast przepłucz je wodą pod niskim ciśnieniem przez 15 minut. 

3. Unikaj wdychania skoncentrowanych oparów i pyłu szlifierskiego.  Zapewnij wystarczającą wentylację podczas pracy z żywicą epoksydową w zamkniętych przestrzeniach, takich jak małe warsztaty czy garaże. Jeśli nie możesz odpowiednio przewietrzyć miejsca pracy, noś maskę  z wkładem na opary organiczne.

Zapewnij wentylację i noś maskę przeciwpyłową  podczas szlifowania epoksydów, zwłaszcza tych częściowo. Oddychanie częściowo utwardzonym pyłem epoksydowym zwiększa ryzyko uczulenia. 

4. Utrzymuj warsztat w czystości, aby uniknąć przypadkowego kontaktu. Unikaj dotykania klamek drzwi, włączników światła i pojemników, gdy masz resztki żywicy epoksydowej na rękawicach, ponieważ możesz ich później dotknąć bez rękawic. Usuń wycieki skrobakiem, zbierając jak najwięcej materiału. Następnie użyj chłonnych ręczników. Duże wycieki należy zebrać w piasku, glinie lub innym obojętnym materiałem chłonnym. NIE WOLNO używać trocin ani innych drobnych materiałów celulozowych do wchłaniania utwardzaczy. Oczyść pozostałość żywicy acetonem, rozcieńczalnikiem do lakieru lub alkoholem. Przestrzegaj wszystkich ostrzeżeń dotyczących bezpieczeństwa na pojemnikach z rozpuszczalnikiem. 

5. Bezpiecznie usuń żywicę, utwardzacz i puste pojemniki. Przebij róg puszki i spuść pozostałości do odpowiedniego nowego pojemnika z żywicą lub utwardzaczem. Nie wyrzucaj żywicy i utwardzacza w postaci płynów. Wymieszaj i utwardź odpadową żywicę i utwardzacz (w małych ilościach), aby uzyskać obojętną substancję stałą, która nie jest niebezpieczna.

Inne zagrożenia związane z żywicami epoksydowymi

Pozostawiony do utwardzenia w zamkniętej masie, na przykład w plastikowym wiaderku, może wytworzyć ciepło wystarczające do stopienia plastiku, poparzenia skóry lub zapalenia otaczających materiałów palnych. Im większa lub grubsza masa epoksydowa, tym więcej generowanego ciepła. 

Duże ubytki należy wypełnić żywicą epoksydową wieloma warstwami, a nie pojedynczą grubą warstwą. Nagrzewanie i niekontrolowane utwardzanie są mało prawdopodobne w typowych pracach klejenia i powlekania, ponieważ rozprowadzenie żywicy epoksydowej na cieńsze warstwy rozprasza ciepło.

Samozapłon jest niebezpieczny w przypadku mieszania utwardzaczy z trocinami, wiórami drzewnymi lub innymi materiałami celulozowymi. Jeśli ciepło nie jest rozpraszane wystarczająco szybko, może zapalić trociny. Nie używaj trocin ani innych materiałów celulozowych do wchłaniania wycieku utwardzacza. Podobnie nie wylewaj niewykorzystanego utwardzacza do kosza na śmieci z trocinami lub innymi materiałami celulozowymi.

Warsztatowe  zagrożenia

Rozpuszczalniki

Wiele rozpuszczalników stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa. Użytkownicy żywic epoksydowych zwykle używają rozpuszczalników do rozpuszczania żywicy epoksydowej z narzędzi i do odtłuszczania powierzchni przed klejeniem. Zdolność rozpuszczalników do rozpuszczania się i odtłuszczania jest jednym z powodów, dla których są one niebezpieczne dla zdrowia. Wypłukują oleje ze skóry i niszczą ochronne warstwy tłuszczowe. To sprawia, że skóra jest bardziej podatna na zapalenie skóry. Zapalenie skóry jest najczęstszą przyczyną problemów ze skórą, które powodują rozpuszczalniki, na tym się nie kończy.

Prawie wszystkie rozpuszczalniki są toksyczne w przypadku połknięcia, wchłonięcia lub wdychania. Rozpuszczalniki mogą podrażniać drogi oddechowe, oczy i skórę. Niektóre rozpuszczalniki mogą uszkodzić serce, wątrobę i inne ważne narządy. 

Rozpylanie żywicy epoksydowej

Nie zalecamy rozpylania produktów epoksydowych, ponieważ zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa jest ogromne. Ponieważ epoksyd opuszcza dyszę pistoletu natryskowego, zostaje zredukowany do drobnych kropelek (mgiełki natryskowej). Możesz łatwo wdychać zawiesinę epoksydową w powietrzu. Może powodować rozległe uszkodzenia płuc i inne problemy zdrowotne. Rozpylona mgiełka może osadzać się na skórze, powodując uczulenie i reakcje alergiczne. Może osiadać na twoich oczach, raniąc je.

Powtarzające się wdychanie rozpuszczalników może podrażniać drogi oddechowe. Ze względu na działanie wysuszające rozpuszczalniki mogą również zakłócać naturalną zdolność płuc do oczyszczania się z zanieczyszczeń. 

Pyły warsztatowe

Pył z częściowo utwardzonej żywicy epoksydowej może powodować problemy z oddychaniem w przypadku wdychania i zapalenie skóry, jeśli pozwoli się osadzić na skórze. Pył z całkowicie utwardzonej żywicy epoksydowej jest obojętny i uważany za uciążliwy.

Pył z drewna powszechnie używanego z żywicami epoksydowymi, może powodować reakcje alergiczne skóry i układu oddechowego. Soki i oleje drzewne zawierają substancje drażniące. Alergeny te są redukowane w miarę wysychania tarcicy, dlatego zawsze lepiej jest pracować z drewnem sezonowanym.

Szanuj środowisko. Nie utylizuj niebezpiecznych odpadów bezpośrednio w ziemi, powietrza lub wodzie.

Leave a Reply